Łożyska igiełkowe

Budowa i działanie

Łożyska igiełkowe to łożyska walcowe z bardzo cienkimi i długimi wałeczkami (igłami) o stosunku długości do średnicy powyżej 4:1. Małe wymiary przekroju poprzecznego przy dużej długości igieł zapewniają bardzo wysoką nośność promieniową przy minimalnych wymiarach zewnętrznych – łożysko igiełkowe zajmuje niewiele miejsca radialnie i stosuje się je w kompaktowych węzłach gdzie tradycyjne łożysko nie zmieściłoby się. Igły toczą się bezpośrednio po zahartowanej bieżni czopa wału lub pierścienia wewnętrznego.

Typy w ofercie DAREX

Igiełkowe cienkościenne (HK, BK) – cienkościenne tuleje z igłami i koszyczkiem do otworów obrabianych bez osobnego pierścienia wewnętrznego. Igiełkowe grubościenne (NA, NKI, NK) – z grubym pierścieniem zewnętrznym i osobnym pierścieniem wewnętrznym lub bez. Igiełkowe wzdłużne (AXK, AX, NTB) – oporowe z igłami do sił osiowych. Kombinowane igiełkowo-wałeczkowe (NKX, NKIA) – przenoszące jednocześnie siły promieniowe i osiowe w jednym węźle. Łożyska kombinowane z rzędem igieł – igiełkowe z dodatkowym koszyczkiem kulkowym do sił osiowych. Złożenia igiełkowe – kompletne zestawy z pierścieniem zewnętrznym, igłami i koszyczkiem bez pierścienia wewnętrznego.

Producenci

INA (Schaeffler) – lider i pionier łożysk igiełkowych, pełny typoszereg wszystkich typów. SKF, NSK i NTN w typoszeregu NA, NKI, HK i BK. IKO (Nippon Thompson) w pełnym typoszeregu ze szczególnie szeroką ofertą złożeń igiełkowych i typów specjalnych.

Jak dobrać

Kluczowe parametry to dostępna przestrzeń radialna w węźle, obciążenie promieniowe i osiowe, prędkość obrotowa lub oscylacyjna i wymagania dotyczące pierścienia wewnętrznego. Przy małej przestrzeni radialnej stosuj HK lub BK bez pierścienia wewnętrznego – wymagana zahartowana bieżnia czopa wału. Przy wymaganiu gotowego łożyska z pierścieniem wewnętrznym stosuj NA lub NKI.

Zastosowanie

Przekładnie samochodowe – skrzynki biegów, mosty, wały kardanowe. Silniki spalinowe – łożyskowanie korbowodów, wałków rozrządu, pomp olejowych. Obrabiarki CNC – głowice narzędziowe, mechanizmy podziałowe. Maszyny tekstylne, drukarnie, maszyny pakujące i wszędzie tam gdzie wymagana jest wysoka nośność przy minimalnych gabarytach zewnętrznych węzła.

Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się łożysko igiełkowe od walcowego?

Łożysko igiełkowe ma wałeczki o stosunku długości do średnicy powyżej 4:1 (igły), walcowe poniżej 4:1. Igły pozwalają uzyskać bardzo wysoką nośność przy minimalnej wysokości przekroju łożyska – łożysko igiełkowe może mieć wysokość przekroju 2–3 mm przy nośności porównywalnej z łożyskiem walcowym o przekroju 10–15 mm. Wadą igiełkowych jest niższa prędkość graniczna i wyższe wymagania dotyczące twardości i chropowatości bieżni czopa wału.

Jaka twardość czopa wału jest wymagana przy łożysku igiełkowym bez pierścienia wewnętrznego?

Czop wału przy łożysku igiełkowym bez pierścienia wewnętrznego musi być zahartowany do twardości minimum 58 HRC na głębokość co najmniej 1,5 mm i szlifowany na chropowatość Ra 0,2–0,4 µm. Niehartowany wał lub zahartowany na niewystarczającą głębokość powoduje szybkie wytarcie bieżni przez igły. Tolerancja wymiaru czopa musi być w granicach podanych przez producenta łożyska – typowo js5 lub h5 zależnie od zastosowania.

Czy łożyska igiełkowe wymagają koszyczka?

Nie zawsze. Łożyska z koszyczkiem (HK, BK, NA, NKI) mają igły prowadzone koszyczkiem blaszanym lub masywnym – koszyczek ogranicza liczbę igieł ale zmniejsza tarcie i ułatwia montaż. Złożenia pełne (full complement) nie mają koszyczka i mieszczą maksymalną liczbę igieł – wyższa nośność przy tych samych wymiarach kosztem wyższego tarcia i niższej prędkości granicznej. Złożenia pełne stosuje się przy niskich prędkościach i najwyższych obciążeniach.

Jak montować łożysko igiełkowe bez pierścienia wewnętrznego?

Łożyska HK i BK (cienkościenne) montuje się przez wciśnięcie do otworu obudowy narzędziem montażowym o średnicy zewnętrznej równej zewnętrznej średnicy łożyska. Siłę przykładaj na pierścień zewnętrzny – nigdy na igły. Złożenia bez pierścienia wewnętrznego montuje się przez wsunięcie wału przez złożenie – wał po zamontowaniu złożenia staje się pierścieniem wewnętrznym. Tymczasowy trzpień montażowy o tej samej średnicy co wał utrzymuje igły w złożeniu podczas montażu.

Jak smarować łożyska igiełkowe?

Smar litowy NLGI 1–2 do standardowych zastosowań przy niskich i średnich prędkościach. Olej o niskiej lepkości (ISO VG 22–68) do wysokich prędkości obrotowych i smarowania natryskowego. Łożyska igiełkowe w przekładniach samochodowych smarowane są olejem przekładniowym z misy olejowej. Przy smarowaniu smarem łożysk bez pierścienia wewnętrznego naniesienie smaru na czop wału przed montażem utrzymuje igły na miejscu podczas zakładania złożenia.

Dobór i dostawa

Obsługujemy klientów z Wrocławia, Dolnego Śląska i całej Polski. Zapraszamy do kontaktu – dobór techniczny, wycena i dostawa w krótkim terminie.

Łożyska igiełkowe INA (Schaeffler), SKF i NTN są wymienne przy identycznym oznaczeniu. INA (Schaeffler) to lider igiełkowych – najszerszy typoszereg i największa dostępność. Przy wymianie złożenia igiełkowego HK lub BK sprawdź czy wymiary wewnętrzne (d, D, szerokość) są identyczne – różni producenci mogą stosować nieznacznie różne tolerancje w tej samej serii.