Łożyska walcowe półustalające

Budowa i działanie

Łożyska walcowe półustalające to typy NJ i NF z jednym kołnierzem na pierścieniu wewnętrznym lub zewnętrznym, przenoszące siłę osiową wyłącznie w jednym kierunku. Kołnierz jednostronny prowadzi wałeczki w jednym kierunku osiowym i przenosi siłę osiową przez wałeczki na pierścień zewnętrzny lub wewnętrzny – w przeciwnym kierunku wałeczki mogą się swobodnie przesuwać. Typ NJ ma kołnierz na pierścieniu wewnętrznym przenoszący siłę osiową w kierunku kołnierza, typ NF ma kołnierz na pierścieniu zewnętrznym.

Zastosowanie NJ vs NF

NJ stosuje się gdy obciążenie osiowe przenoszono jest przez wał – kołnierz pierścienia wewnętrznego (obracającego się z wałem) naciska na wałeczki i przekazuje siłę do pierścienia zewnętrznego nieruchomego w obudowie. NF stosuje się w odwróconej konfiguracji – obudowa obraca się, wał stoi. W praktyce NJ jest znacznie częstszy niż NF. Typ NJ można uzupełnić pierścieniem ustalającym HJ montowanym obok pierścienia wewnętrznego tworząc węzeł NJ+HJ o nośności osiowej porównywalnej z NUP.

Jak dobrać

Stosuj NJ gdy siła osiowa jest jednostronna i jej wartość nie przekracza 10–20% nośności promieniowej. Przy siłach osiowych w obu kierunkach stosuj NUP. Przy braku sił osiowych i wymaganiu swobodnego kompensowania rozszerzalności termicznej stosuj NU. Podaj kierunek i wartość siły osiowej, obciążenie promieniowe i prędkość – dobierzemy właściwy typ.

Zastosowanie

Przekładnie zębate z łożyskiem ustalającym po jednej stronie i swobodnym po drugiej, reduktory, silniki elektryczne z jednostronną siłą osiową od wentylatora lub sprzęgła, pompy i sprężarki z jednostronnym obciążeniem osiowym od ciśnienia medium oraz wały pośrednie z kompensacją rozszerzalności cieplnej.

Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się NJ od NUP?

NJ ma jeden kołnierz na pierścieniu wewnętrznym i dwa kołnierze na zewnętrznym – przenosi siłę osiową w jednym kierunku (w kierunku kołnierza wewnętrznego). NUP ma kołnierze na obu pierścieniach po obu stronach – przenosi siły osiowe w obu kierunkach. NJ jest prostszy i tańszy, stosowany gdy siła osiowa działa tylko w jednym kierunku. NUP stosuje się gdy siła osiowa zmienia kierunek lub gdy łożysko musi pełnić funkcję podpory ustalającej przy obciążeniach osiowych z obu stron.

Co to jest pierścień HJ i kiedy go stosować?

Pierścień HJ to luźny kołnierz montowany na pierścieniu wewnętrznym obok łożyska NJ, zamieniając je funkcjonalnie w odpowiednik NUP. HJ stosuje się gdy potrzebna jest nośność osiowa w obu kierunkach ale łożysko NUP jest niedostępne lub gdy konstruktor przewidział możliwość późniejszej rozbudowy węzła o jednostronną nośność osiową bez wymiany łożyska. Pierścień HJ musi być tej samej serii i rozmiaru co łożysko NJ – pomagamy dobrać właściwą parę NJ+HJ.

Czy można zamontować NJ odwrotnie aby zmienić kierunek nośności osiowej?

Tak – łożysko NJ zamontowane odwrotnie (kołnierz po drugiej stronie) przenosi siłę osiową w przeciwnym kierunku. Przy odwróconym montażu sprawdź czy kołnierz pierścienia wewnętrznego nie koliduje z elementami sąsiednimi wału – kołnierz jest jednostronny i jego pozycja zmienia się przy odwróceniu łożyska. Przy wątpliwościach co do kierunku montażu wyślij rysunek węzła – doradzimy właściwą orientację.

Jaka jest maksymalna nośność osiowa łożyska NJ?

Nośność osiowa NJ wynosi typowo 10–20% nośności promieniowej dla danego rozmiaru i serii. Przy przekroczeniu tej wartości kołnierz pierścienia wewnętrznego ulega nadmiernemu obciążeniu brzeżnemu i zużywa się szybko, powodując luz osiowy. Sprawdź nośność osiową w karcie katalogowej dla konkretnego oznaczenia przed doborem – nie zakładaj że każde NJ uniesie dowolną siłę osiową.

Czy NJ można zastąpić NU gdy siła osiowa zaniknie?

Tak – NJ i NU mają identyczne wymiary zewnętrzne i pasowania, różni je wyłącznie kołnierz pierścienia wewnętrznego. Jeśli siła osiowa zanikła lub zmieniła kierunek i NJ nie jest już potrzebny, można go zastąpić NU bez modyfikacji obudowy i wału. Przy wymianie sprawdź czy w nowej konfiguracji nie ma nieobciążonego łożyska walcowego pracującego bez minimalnego obciążenia – walcowe bez obciążenia pracują źle podobnie jak kulkowe.

Dobór i dostawa

Obsługujemy klientów z Wrocławia, Dolnego Śląska i całej Polski. Zapraszamy do kontaktu – dobór techniczny, wycena i dostawa w krótkim terminie.

Łożyska walcowe półustalające (typ NJ – z jednym kołnierzem na pierścieniu zewnętrznym) produkowane przez SKF, FAG, NSK i NTN są wymienne przy identycznym oznaczeniu. Przenoszą siłę osiową w jednym kierunku przez kołnierz – przy wymianie sprawdź kierunek przenoszonej siły osiowej i zachowaj orientację montażową identyczną jak oryginał.