Silniki wysokosprawne IE3/IE4

Przepisy unijne dotyczące sprawności silników

Rozporządzenie UE 2019/1781 (ErP – Energy Related Products) wprowadza obowiązkowe minimalne klasy sprawności silników elektrycznych sprzedawanych w UE. Od 1 lipca 2021: silniki 0,75–1000 kW muszą spełniać IE3 (Premium Efficiency). Od 1 lipca 2023: silniki 75–200 kW muszą spełniać IE4 (Super Premium Efficiency). Silniki poniżej 0,75 kW i powyżej 1000 kW oraz silniki specjalne (Ex, suwnicowe) mają osobne wymagania. Zakup silnika niespełniającego wymagań ErP jest nielegalny w UE od dat wejścia w życie przepisów. DAREX dostarcza wyłącznie silniki zgodne z aktualnymi wymaganiami ErP.

Klasy sprawności – różnice i oszczędności

IE1 (Standard Efficiency) – wycofany z rynku UE. IE2 (High Efficiency) – dozwolony tylko przy stosowaniu z falownikiem do regulacji prędkości. IE3 (Premium Efficiency) – o 2–4% wyższy od IE2, obowiązkowy dla większości silników od 2021. IE4 (Super Premium Efficiency) – o 1–2% wyższy od IE3, obowiązkowy dla 75–200 kW od 2023. IE5 (Ultra Premium Efficiency) – najwyższa sprawność dostępna komercyjnie, silniki synchroniczne z magnesami trwałymi (PMSM). Przykład oszczędności: silnik 15 kW – IE3 vs IE2 różnica sprawności 2,5% = oszczędność 375 W × 8000 h = 3 000 kWh/rok × 0,80 PLN = 2 400 PLN/rok. Różnica ceny zwraca się w 1–2 lata.

Jak sprawdzić klasę sprawności silnika

Tabliczka znamionowa silnika musi zawierać klasę sprawności (IE2, IE3, IE4) i wartość sprawności η przy obciążeniu 100%, 75% i 50%. Deklaracja zgodności CE producenta potwierdza spełnienie wymagań ErP. Przy zakupie silnika zawsze wymagaj deklaracji zgodności ErP – to wymóg prawny przy zakupie nowych silników w UE. Przy modernizacji starego silnika IE1 lub IE2 o mocy 0,75–200 kW wymiana na IE3 lub IE4 jest obowiązkowa przy zakupie nowego.

Zastosowanie

Modernizacja istniejących napędów z silnikami IE1 i IE2 – wymiana na IE3/IE4 przy remoncie lub awarii. Nowe napędy pomp, wentylatorów i przenośników objęte wymaganiami ErP. Projekty modernizacyjne z dotacjami unijnymi na efektywność energetyczną – silniki IE4/IE5 kwalifikują się do dofinansowania. Duże instalacje z wieloma silnikami (zakłady przemysłowe) gdzie łączna oszczędność jest znaczna.

Najczęściej zadawane pytania

Czy muszę wymieniać sprawny silnik IE2 na IE3 jeśli jeszcze działa?

Nie – obowiązek dotyczy zakupu nowych silników, nie wymiany sprawnych istniejących. Silnik IE2 zainstalowany przed datą wejścia przepisów może pracować do końca swojej żywotności. Obowiązek IE3 pojawia się przy zakupie nowego silnika – np. przy awarii starego IE2 kupujesz nowy IE3. Dobrowolna wymiana sprawnego IE2 na IE3 jest uzasadniona ekonomicznie przy mocy powyżej 7,5 kW i pracy ciągłej 24/7 – oszczędności energii zwracają koszt wymiany w 2–4 lata.

Czy silnik IE4 jest kompatybilny z istniejącym falownikiem i sterowaniem?

Silnik IE3/IE4 asynchroniczny jest w pełni kompatybilny z istniejącym falownikiem – te same parametry elektryczne i mechaniczne co IE2 przy identycznym rozmiarze IEC. Silniki IE5 (synchroniczne PMSM) wymagają falownika z funkcją sterowania silnikami synchronicznymi – nie każdy falownik jest kompatybilny. Przy wymianie IE2 na IE3 – wymiana bezpośrednia, bez modyfikacji falownika ani sterowania. Przy wymianie na IE5 PMSM – sprawdź kompatybilność falownika.

Jak wybrać między IE3 a IE4 przy nowej instalacji?

Silniki 0,75–75 kW: IE3 jest obowiązkowe – IE4 jest opcją przy wymaganiu najwyższej sprawności lub planowaniu długoterminowym. Silniki 75–200 kW: IE4 jest obowiązkowe od 2023. Powyżej 200 kW: sprawdź aktualne wymagania ErP dla danej mocy. Przy wyborze IE4 vs IE3 przy mocach 0,75–75 kW: oblicz zwrot inwestycji. Przy pracy 8000 h/rok i cenie energii 0,80 PLN/kWh różnica sprawności IE3 vs IE4 wynosi 0,5–1% – dla silnika 7,5 kW to 75 W × 8000 h = 600 kWh = 480 PLN/rok. Różnica ceny IE4 vs IE3 zazwyczaj zwraca się w 3–5 lat.

Dobór i dostawa

Obsługujemy klientów z Wrocławia, Dolnego Śląska i całej Polski. Zapraszamy do kontaktu – dobór techniczny, wycena i dostawa w krótkim terminie.

Silniki IE3/IE4 Tamel, Besel i Cantoni są wymienne z silnikami IE3/IE4 ABB, Siemens i WEG przy identycznym rozmiarze kołnierza IEC. Przy wymianie starego silnika IE1 lub IE2 na IE3 – pełna kompatybilność mechaniczna i elektryczna przy tym samym rozmiarze IEC. Przy wymianie na IE5 PMSM – wymagana weryfikacja kompatybilności z falownikiem.