Koła napinające i jałowe (idler)

Budowa i działanie

Koło napinające (tensioner sprocket) lub jałowe (idler sprocket) to koło łańcuchowe lub rolka montowana na osi bez napędu, pełniąca funkcję napinania łańcucha lub zmiany jego kierunku biegu. Koło napinające z zazębieniem dociskane jest do gałęzi luźnej łańcucha sprężyną lub regulacją śrubową, eliminując nadmierny luz i drgania łańcucha. Koło jałowe bez zazębienia (rolka prowadząca) stosuje się do prowadzenia łańcucha po łuku bez przenoszenia momentu.

Typy i wykonania

Koła z zazębieniem identycznym jak koła napędowe – stosowane gdy łańcuch musi być zazębiony z kołem przy napinaniu lub zmianie kierunku. Rolki gładkie bez zazębienia – stosowane przy prowadzeniu łańcucha po wewnętrznej lub zewnętrznej stronie łuku gdy zazębienie nie jest wymagane. Koła i rolki z osadzonym łożyskiem kulkowym lub igiełkowym do montażu na nieruchomej osi – nie wymagają osobnej obudowy łożyskowej. Napinacze sprężynowe i śrubowe – zestawy koła napinającego z ramieniem napinającym i sprężyną lub regulacją śrubową.

Jak dobrać

Podaj podziałkę i normę łańcucha, wymaganą liczbę zębów lub średnicę rolki, średnicę osi i sposób montażu. Przy koło napinającym z zazębieniem stosuj tę samą podziałkę co łańcuch napinany. Przy rolce gładkiej dobierz średnicę pozwalającą na minimalny promień gięcia łańcucha – zbyt mały promień skraca trwałość ogniw łańcucha.

Zastosowanie

Napinanie gałęzi luźnej łańcucha przy zmiennych obciążeniach i długich rozstawach osi, zmiana kierunku biegu łańcucha w przekładniach wielowałowych, prowadzenie łańcucha omijającego przeszkody w ograniczonej przestrzeni, kompensacja wydłużenia łańcucha przy eksploatacji bez możliwości regulacji rozstawu osi.

Najczęściej zadawane pytania

Czy koło napinające musi mieć zazębienie?

Nie – koło napinające może być kołem z zazębieniem lub gładką rolką zależnie od konfiguracji napędu. Koło z zazębieniem stosuje się gdy łańcuch musi biec po kole przy stałym zazębieniu – zazębienie zapobiega ześlizgnięciu się łańcucha z koła przy drganiach. Rolka gładka stosuje się gdy łańcuch prowadzony jest od zewnętrznej strony lub gdy zazębienie nie jest możliwe ze względu na geometrię napędu.

Gdzie umieścić koło napinające w przekładni?

Koło napinające z zazębieniem umieszcza się zawsze na gałęzi luźnej łańcucha – po stronie bez obciążenia między kołem napędowym a napędzanym. Napinanie gałęzi napiętej zwiększa obciążenie wału napędowego. Umieść koło napinające jak najbliżej małego koła i po jego wewnętrznej stronie dla maksymalnego kąta opasania małego koła – zwiększa to nośność napędu przez większą liczbę zębów jednocześnie w zazębieniu.

Czy koło jałowe wymaga smarowania?

Łożysko wewnętrzne koła jałowego wymaga smarowania – smar litowy NLGI 2 lub olej maszynowy zależnie od prędkości. Łańcuch smaruj standardowo – olej nanoszony na łańcuch trafia też na zęby lub powierzchnię rolki koła jałowego. Przy długich okresach między przeglądami stosuj koła jałowe z uszczelnionym łożyskiem 2RS napełnionym smarem na cały okres eksploatacji.

Jak dobrać sprężynę do napinacza łańcucha?

Siła sprężyny napinacza powinna wynosić 1,0–1,5% siły zrywającej łańcucha – wystarczająco duża by eliminować luz i drgania, wystarczająco mała by nie przeciążać łańcucha i łożysk wałów. Zbyt silna sprężyna powoduje nadmierny naciąg i skraca trwałość łańcucha. Przy napinaczach śrubowych reguluj naciąg przez luz łańcucha mierzony w połowie gałęzi luźnej – 2–4% rozstawu osi jak dla standardowego napędu łańcuchowego.

Czy koła jałowe dostępne są z osadzonym łożyskiem?

Tak – koła jałowe i napinające z osadzonym łożyskiem kulkowym (2RS lub otwartym) do montażu na nieruchomej osi to standardowe wykonanie w naszej ofercie. Podaj średnicę osi, podziałkę łańcucha i liczbę zębów lub średnicę rolki – dobierzemy koło z właściwym łożyskiem wewnętrznym. Wykonania z łożyskiem igiełkowym do wyższych obciążeń radialnych dostępne na zamówienie.

Dobór i dostawa

Obsługujemy klientów z Wrocławia, Dolnego Śląska i całej Polski. Zapraszamy do kontaktu – dobór techniczny, wycena i dostawa w krótkim terminie.

Koła napinające i jałowe różnych producentów są wymienne przy identycznej normie, podziałce i liczbie zębów lub średnicy rolki. Koła z osadzonym łożyskiem – sprawdź wymiar osi przy wymianie. Koła bez zazębienia (rolki gładkie) wymienne przy identycznej średnicy zewnętrznej i szerokości.