Łożyska wieńcowe kulkowe i wałeczkowe

Budowa i działanie

Obrotnice kulkowe i wałeczkowe to dwie główne rodziny łożysk wieńcowych różniące się typem elementów tocznych i wynikającymi z tego właściwościami nośnościowymi. Obie rodziny produkowane są jako pierścienie o dużych średnicach z zintegrowanym uzębieniem zewnętrznym lub wewnętrznym, uszczelnieniami i otworami smarowniczymi rozmieszczonymi po obwodzie.

Obrotnice kulkowe

Jednorzędowe czteropunktowe (single row four point contact) – kulki stykają się z bieżniami w czterech punktach jednocześnie przenosząc siły osiowe w obu kierunkach, siły promieniowe i moment gnący w jednym zwartym rzędzie. Lżejsza i tańsza konstrukcja niż wałeczkowa przy mniejszych momentach gnących. Dwurzędowe kulkowe – dwa rzędy kulek dla wyższej nośności przy większych momentach gnących. Stosowane w maszynach budowlanych lżejszej klasy, platformach, stołach obrotowych i instalacjach przemysłowych o umiarkowanych obciążeniach.

Obrotnice wałeczkowe

Krzyżowo-wałeczkowe (crossed roller) – wałeczki ułożone naprzemiennie pod kątem 90° przenoszą siły we wszystkich kierunkach z bardzo wysoką sztywnością kątową. Najwyższa nośność i minimalne ugięcie pierścieni pod obciążeniem ze wszystkich typów obrotnic – stosowane w żurawiach portowych, kopalniach i dużych kopaarkach. Trójrzędowe (three row roller) – osobne rzędy wałeczków do sił promieniowych, osiowych górnych i dolnych – do największych maszyn górniczych i offshore.

Uzębienie i napęd

Uzębienie zewnętrzne – zębnik napędza wieniec od zewnątrz, stosowane gdy silnik napędowy jest zamontowany na nadbudówce. Uzębienie wewnętrzne – zębnik napędza wieniec od wewnątrz, bardziej kompaktowy układ napędowy. Moduły uzębienia 6, 8, 10, 12, 14, 16 i wyższe zależnie od rozmiaru i przenoszonego momentu napędowego. Obrotnice bez uzębienia do aplikacji z napędem hydrostatycznym lub napędem ciernym.

Jak dobrać

Podaj moment gnący Mkip, siłę osiową Fa, siłę promieniową Fr, prędkość obrotową lub kąt obrotu przy ruchu wahadłowym, wymagany moduł uzębienia i średnicę podziałową wieńca. Dobór obrotnicy wymaga weryfikacji statycznej i zmęczeniowej według metodyki producenta – skontaktuj się z nami podając dane maszyny i aktualne obciążenie.

Najczęściej zadawane pytania

Jak dobrać moduł uzębienia obrotnicy?

Moduł uzębienia dobiera się do momentu napędowego przenoszonego przez uzębienie i liczby zębów zębnika. Wyższy moduł – grubsze zęby, wyższa nośność uzębienia przy niższej liczbie zębów na danym obwodzie. Producenci obrotnic (Rothe Erde/ThyssenKrupp, Liebherr, SKF) podają dla każdego rozmiaru obrotnicy zalecany moduł i parametry zębnika do pracy. Przy wymianie obrotnicy zachowaj moduł uzębienia zgodny z istniejącym zębnikiem napędowym – zmiana modułu wymaga wymiany zębnika.

Jak sprawdzić czy obrotnica wymaga wymiany?

Luz osiowy obrotnicy mierzony czujnikiem zegarowym przy obciążonym ramieniu żurawia lub łyżce koparki – wzrost luzu powyżej 1,5–2,0 mm zależnie od rozmiaru sygnalizuje zużycie elementów tocznych. Wizualne pitting i wykruszenia na uzębieniu wieńca. Nierównomierny opór przy obrocie nadbudówki – punkty ciasne wskazują na wgniecenia lub wnikanie zanieczyszczeń. Przy koparce: trudność obrotu przy małym obciążeniu, szarpanie i drgania podczas obrotu.

Czy obrotnicę można naprawić bez wymiany?

Zużyte bieżnie i elementy toczne obrotnicy nie nadają się do regeneracji – łożysko wymaga wymiany. Uzębienie wieńca ze zużytymi lub uszkodzonymi zębami można w ograniczonym zakresie naprawić przez obrócenie wieńca o jeden krok zębowy jeśli strefa pracy zębnika zajmuje mniej niż 50% obwodu uzębienia – pozostała część uzębienia jest mniej zużyta i po obróceniu staje się nową strefą pracy. Procedura wymaga demontażu wieńca i ponownego ustawienia po obróceniu.

Czy mogę zastąpić obrotnicę Rothe Erde innym producentem?

Tak, jeśli wymiary zewnętrzne, moduł uzębienia i liczba zębów są zgodne. Producenci obrotnic – Rothe Erde (ThyssenKrupp), Liebherr, IMO, Kaydon, Rollix – produkują częściowo kompatybilne wymiarowo obrotnice. Przy wymianie zawsze weryfikuj wymiary d/D/H, moduł uzębienia, rozstaw otworów montażowych i kierunek uzębienia (zewnętrzne/wewnętrzne). Skontaktuj się z nami podając oznaczenie i wymiary – ocenimy dostępne zamienniki.

Jak często smarować obrotnicę żurawia wieżowego?

Elementy toczne obrotnicy żurawia wieżowego smaruje się co 50–100 godzin pracy lub co tydzień przy intensywnej eksploatacji – smar litowy EP NLGI 2 przez smarowniczki rozmieszczone co 90° po obwodzie wieńca. Uzębienie smaruje się smarem do kół otwartych co 8–24 godziny pracy przy intensywnym użytkowaniu. Sprawdzaj smarowanie po każdej dłuższej przerwie w pracy – smar stary i zanieczyszczony usuwa się przed nałożeniem świeżego.

Dobór i dostawa

Obsługujemy klientów z Wrocławia, Dolnego Śląska i całej Polski. Zapraszamy do kontaktu – dobór techniczny, wycena i dostawa w krótkim terminie.

Łożyska wieńcowe kulkowe i wałeczkowe SKF, Rollix, Rothe Erde (ThyssenKrupp) i IMO są wymienne przy identycznych wymiarach zewnętrznych i typie elementów tocznych. Łożyska kulkowe do wolniejszych obrotów i umiarkowanych obciążeń, wałeczkowe do wyższej nośności przy wolnym ruchu oscylacyjnym – przy wymianie kulkowego na wałeczkowe weryfikuj nośność i prędkość obrotową. Rozstaw otworów montażowych i typ uzębienia muszą być identyczne. Podaj oznaczenie lub wymiary d, D, H i typ – dobierzemy zamiennik.