Łożyska kulkowe wachliwe

Budowa i działanie

Łożysko kulkowe wachliwe (samonastawne) ma dwa rzędy kulek biegnących we wspólnej, sferycznej bieżni pierścienia zewnętrznego. Sferyczny kształt bieżni zewnętrznej pozwala pierścieniowi wewnętrznemu z kulkami ustawić się swobodnie względem pierścienia zewnętrznego i skompensować odchyłkę kątową wału względem gniazda do kilku stopni w każdą stronę. Łożysko pracuje prawidłowo nawet przy trwałym ugięciu lub skręceniu wału oraz przy niedokładnym ustawieniu dwóch podpór wału względem siebie.

Serie i wykonania

Typoszereg 12xx (szereg lekki) i 22xx (szereg średni) obejmuje otwory wału od 10 do 140 mm. Wykonania z otworem walcowym do standardowego pasowania na wale oraz z otworem stożkowym 1:12 (sufiks K) do montażu na tulei wciągającej – tuleja pozwala osadzić łożysko na gładkim wale bez toczenia gniazda. Dostępne również z rowkiem i otworem smarowniczym w pierścieniu zewnętrznym do dosmarowywania w oprawie.

Jak dobrać

Łożysko wachliwe stosuje się gdy ugięcie wału pod obciążeniem lub niedokładność ustawienia podpór przekracza dopuszczalne odchyłki kątowe łożysk sztywnych. Podaj średnicę wału, obciążenie promieniowe, prędkość obrotową i oczekiwaną odchyłkę kątową. Przy montażu na tulei wciągającej podaj długość czopa i wymagany zakres regulacji.

Zastosowanie

Wały długie podatne na ugięcie pod obciążeniem – wały przenośników, mieszalników i maszyn papierniczych. Przekładnie i napędy gdzie precyzyjne ustawienie podpór jest trudne lub niemożliwe. Maszyny rolnicze narażone na odkształcenia ramy podczas pracy. Wrzeciona i wały z wieloma podporami gdzie niedokładność wykonania powoduje sumowanie się odchyłek.

Najczęściej zadawane pytania

Jaka jest maksymalna dopuszczalna odchyłka kątowa łożyska wachliwego?

Łożyska kulkowe wachliwe serii 12xx i 22xx kompensują odchyłkę kątową do 2,5–3° w każdą stronę zależnie od rozmiaru i producenta. Dla porównania łożyska kulkowe jednorzędowe dopuszczają odchyłkę tylko kilku minut kąta. Przy odchyłkach powyżej 3° i wysokich obciążeniach stosuj łożyska baryłkowe (wałeczkowe wachliwe) kompensujące do 2,5° przy znacznie wyższej nośności.

Czym różni się seria 12xx od 22xx?

Seria 22xx (szereg średni) ma większą średnicę zewnętrzną i szerokość niż 12xx (szereg lekki) przy tym samym otworze wału, co przekłada się na wyższą nośność dynamiczną i statyczną. Łożysko 2205 ma wyższą nośność niż 1205 przy tym samym otworze 25 mm. Seria 12xx stosowana jest przy lżejszych obciążeniach i ograniczonej przestrzeni, 22xx przy wyższych obciążeniach i większej odległości między podporami wału.

Co to jest tuleja wciągająca i jak działa?

Tuleja wciągająca to stożkowa tuleja z gwintem i nakrętką osadzana między łożyskiem z otworem stożkowym a gładkim wałem. Po dokręceniu nakrętki tuleja wsuwa się w stożkowy otwór łożyska i zaciska na wale eliminując konieczność toczenia pasowania i rowka wpustowego. Rozluźnienie nakrętki pozwala przesunąć łożysko wzdłuż wału lub zdjąć je bez ściągacza. Tuleje wciągające serii H i AH dostępne do łożysk z otworem stożkowym K w DAREX.

Czy łożysko wachliwe można stosować przy czystych siłach osiowych?

Łożysko kulkowe wachliwe przenosi przede wszystkim obciążenia promieniowe – nośność osiowa jest niska i wynosi około 20% nośności promieniowej. Przy obciążeniach głównie osiowych stosuj łożyska oporowe lub skośne. Łożysko wachliwe przy czystym obciążeniu osiowym pracuje nieprawidłowo – kulki ślizgają się po bieżni zamiast się toczyć, co powoduje szybkie zużycie.

Czy smarowanie łożyska wachliwego różni się od jednorzędowego?

Nie – zasady smarowania są identyczne. Wykonanie z rowkiem i otworem smarowniczym w pierścieniu zewnętrznym pozwala na dosmarowywanie przez otwór w oprawie bez demontażu łożyska – przydatne przy łożyskach dużych rozmiarów i trudno dostępnych węzłach. Smar litowy NLGI 2 jest standardowym zaleceniem do większości zastosowań w temperaturze do 80–100°C.

Dobór i dostawa

Obsługujemy klientów z Wrocławia, Dolnego Śląska i całej Polski. Zapraszamy do kontaktu – dobór techniczny, wycena i dostawa w krótkim terminie.

Łożyska kulkowe wachliwe (seria 1200, 1300, 2200, 2300) są wymienne między SKF, FAG, NSK i NTN przy identycznym oznaczeniu. Montaż na tulei wciągającej H lub bezpośrednio na wale – przy wymianie zachowaj ten sam sposób montażu i rozmiar tulei. ZKL oferuje tańsze zamienniki w tych samych seriach.