Silniki elektryczne z hamulcem

Budowa i działanie hamulca elektromagnetycznego

Hamulec elektromagnetyczny silnika elektrycznego działa na zasadzie sprężyny – w stanie bez zasilania sprężyna dociska tarczę hamulcową do tarcicy stojaka (fail-safe brake) zatrzymując wał silnika. Przy włączeniu zasilania elektromagnes wciąga tarczę hamulcową zwalniając wał – silnik może się obracać. Przy wyłączeniu zasilania lub zaniku prądu sprężyna natychmiast zaciska hamulec zatrzymując silnik. Zasada fail-safe gwarantuje bezpieczeństwo: brak zasilania = hamulec zaciśnięty = napęd zatrzymany. Czas zahamowania typowo 50–200 ms zależnie od momentu bezwładności napędzanej masy.

Typy hamulców

Hamulec tarczowy suchy – tarcza ze stali lub aluminium zaciskana między okładzinami hamulcowymi. Najczęściej stosowany w silnikach przemysłowych. Hamulec wielotarczowy – wyższy moment hamowania przy mniejszych gabarytach. Do silników dużych mocy i suwnic. Hamulec stożkowy – starszy typ stosowany w silnikach suwnicowych. Regulacja szczeliny i momentu hamowania przez nakrętki sprężyn. Elektrodynamiczny – hamowanie przez wzbudzenie w wirowniku prądu hamulcowego zamiast mechanicznego zacisku. Bezkontaktowy, brak okładzin do zużycia, do szybkich cykli hamowania.

Zastosowanie

Suwnice i wciągarki – hamulec jako obowiązkowe zabezpieczenie przy zaniku zasilania. Windy towarowe i osobowe – hamulec bezpieczeństwa zapobiegający opadaniu kabiny. Przenośniki pionowe i pochyłe – zatrzymanie taśmy z ładunkiem bez opadania. Maszyny pakujące i etykietujące – precyzyjne i szybkie zatrzymanie przy pozycjonowaniu. Drzwi i bramy automatyczne – zatrzymanie w pozycji przy zanikaniu zasilania. Napędy z wymaganiem szybkiego awaryjnego zatrzymania z powodów bezpieczeństwa maszynowego.

Najczęściej zadawane pytania

Jak często wymienić okładziny hamulcowe?

Żywotność okładzin hamulcowych zależy od intensywności hamowania i momentu hamowania. Przy cyklu suwnicowym (kilkadziesiąt zahamowań na godzinę) okładziny wytrzymują 1–3 lata. Przy hamowaniu awaryjnym kilka razy dziennie – 5–10 lat. Sprawdzaj zużycie mechanicznie przez pomiar szczeliny – przy szczelinie większej niż dopuszczalna w instrukcji wymień okładziny. Przy hałasie lub drganiach przy hamowaniu sprawdź stan okładzin i wypolerowania tarczy – wypolerowana gładka tarcza hamuje słabiej niż matowa.

Czy hamulec zadziała przy zaniku jednej fazy zasilania?

Tak – hamulec elektromagnetyczny zasila się z napięcia stałego DC (prostownik wbudowany lub zewnętrzny) lub bezpośrednio ze zmiennego AC. Przy zaniku jednej fazy trójfazowej zasilania silnik traci moment i spowalnia ale napięcie zasilania hamulca (jeśli DC z prostownika) może być nadal obecne – hamulec może nie zadziałać natychmiast. Dlatego przy układach bezpieczeństwa (suwnice, windy) sterowanie hamulcem musi być połączone z zabezpieczeniem od zaniku fazy – wyłącznik termistorowy lub zabezpieczenie podnapięciowe wyzwala hamulec przy zaniku fazy.

Dobór i dostawa

Obsługujemy klientów z Wrocławia, Dolnego Śląska i całej Polski. Zapraszamy do kontaktu – dobór techniczny, wycena i dostawa w krótkim terminie.

Silniki z hamulcem Tamel, Besel i Cantoni są wymienne z silnikami ABB, Siemens i SEW-Eurodrive przy identycznym rozmiarze kołnierza IEC i momencie hamowania. Przy wymianie silnika suwnicowego zawsze weryfikuj moment hamowania i klasę pracy FEM/ISO – to parametry bezpieczeństwa. Okładziny hamulcowe wymieniaj na oryginalne producenta lub atestowane zamienniki.