Silniki trójfazowe

Budowa i działanie

Silnik asynchroniczny trójfazowy (indukcyjny) to najczęściej stosowany silnik elektryczny w przemyśle – prostota budowy (brak szczotek i kolektora), wysoka niezawodność i niskie koszty eksploatacji sprawiają że stanowi ponad 80% wszystkich napędów przemysłowych. Trójfazowe uzwojenie stojana zasilane prądem zmiennym 3×400V 50Hz wytwarza wirujące pole magnetyczne które indukuje prądy w krótko zwartym wirniku (klatka wiewiórcza) – prądy wirnikowe w polu stojana wytwarzają moment obrotowy. Prędkość synchroniczna zależy od liczby par biegunów (1500 obr/min dla 2 par biegunów, 1000 dla 3, 750 dla 4 przy 50Hz). Prędkość nominalna jest nieco niższa od synchronicznej ze względu na poślizg (zazwyczaj 2–5%).

Parametry doboru

Moc znamionowa (kW) – moc mechaniczna na wale przy znamionowym momencie i prędkości. Prędkość znamionowa (obr/min) – prędkość przy pełnym obciążeniu. Liczba par biegunów (2p=2: 2900 obr/min, 2p=4: 1450 obr/min, 2p=6: 950 obr/min, 2p=8: 725 obr/min). Kołnierz montażowy (B3: łapy, B5: kołnierz duży, B14: kołnierz mały, B35: łapy + kołnierz). Rozmiar obudowy IEC (63–315 – odpowiada wysokości osi wału w mm). Stopień ochrony (IP55 standard). Klasa izolacji (F – 155°C standard, H – 180°C). Klasa sprawności (IE2, IE3, IE4).

Producenci w ofercie

Tamel (ATB Tamel, Tarnów) – polska firma z wieloletnią tradycją produkcji silników elektrycznych. Szeroka gama od 0,12 do 630 kW w standardzie i wersjach specjalnych. Besel (Brzeg) – producent silników elektrycznych z grupy ATB. Silniki ogólnoprzeznaczone i specjalne. Cantoni Group (Celma Indukta, Cieszyn) – producent silników elektrycznych i przekształtników. Konkurencyjna gama silników trójfazowych do przemysłu polskiego i eksportu.

Zastosowanie

Pompy odśrodkowe i wirowe – napęd przy stałej prędkości lub przez falownik. Wentylatory i dmuchawy przemysłowe – napęd bezpośredni lub przez przekładnię pasową. Przenośniki taśmowe i ślimakowe – napęd przez motoreduktor lub bezpośredni. Kompresory sprężarek – napęd tłokowy i rotacyjny. Obrabiarki – napęd wrzecion i suportów. Mieszalniki i reaktory chemiczne – napęd wolnoobrotowy przez motoreduktor.

Najczęściej zadawane pytania

Jak sprawdzić silnik trójfazowy multimetrem?

Zmierz rezystancję każdego uzwojenia (U1-U2, V1-V2, W1-W2) – rezystancje powinny być identyczne z dokładnością do 5%. Rezystancja nieskończona (∞) na jednym uzwojeniu = przerwane uzwojenie. Rezystancja zbyt niska lub zerowa = zwarcie uzwojeń. Zmierz izolację megomierzem (500V DC) między każdym uzwojeniem a obudową – izolacja powinna być powyżej 1 MΩ (nowe silniki 100+ MΩ). Izolacja poniżej 0,5 MΩ wskazuje na wilgoć lub uszkodzenie izolacji – wysusz silnik w piecu (60–80°C przez kilka godzin) i zmierz ponownie przed użyciem.

Dlaczego silnik trójfazowy się przegrzewa?

Najczęstsze przyczyny: przeciążenie powyżej mocy znamionowej (sprawdź prąd miernikiem – nie może przekraczać prądu znamionowego z tabliczki). Zanik jednej fazy (silnik pracuje na dwóch fazach, pobierając 1,7× prąd nominalny). Zanieczyszczone żebra chłodzące (wyczyść sprężonym powietrzem). Uszkodzony wentylator chłodzący (sprawdź wzrokowo). Zbyt wysoka temperatura otoczenia (powyżej 40°C – odinstaluj sąsiednie źródła ciepła lub zastosuj silnik o wyższej klasie izolacji). Brak smaru w łożyskach (sprawdź temperaturę łożysk – powyżej 90°C wskazuje na problem).

Czy mogę stosować silnik 50Hz w sieci 60Hz?

Tak, ale z konsekwencjami: silnik 50Hz przy 60Hz obraca się o 20% szybciej (1450 → 1740 obr/min przy 4-biegunowym). Moc dostarczona jest 20% wyższa ale moment jest nominalny – silnik pracuje przy 120% mocy znamionowej. Przy pracy ciągłej przeciążenie 120% może powodować przegrzewanie. Do sieci 60Hz stosuj silnik dedykowany do 60Hz lub zmień obciążenie tak by moment był o 20% niższy niż znamionowy. Problem odwrotny: silnik 60Hz w sieci 50Hz obraca się o 17% wolniej.

Dobór i dostawa

Obsługujemy klientów z Wrocławia, Dolnego Śląska i całej Polski. Zapraszamy do kontaktu – dobór techniczny, wycena i dostawa w krótkim terminie.

Silniki trójfazowe Tamel, Besel i Cantoni są w pełni wymienne z silnikami ABB, Siemens, WEG, Leroy-Somer i SEW-Eurodrive przy identycznym rozmiarze IEC (oś wału), liczbie par biegunów i kołnierzu montażowym. Kołnierze IEC są znormalizowane globalnie – silnik jednego producenta pasuje na miejsce innego przy tym samym rozmiarze. Podaj tabliczkę znamionową istniejącego silnika – dobierzemy właściwy zamiennik.