Łożyska kulkowe wzdłużne – oporowe

Budowa i działanie

Łożysko kulkowe wzdłużne (oporowe) przenosi wyłącznie siły osiowe działające wzdłuż osi wału. Kulki toczą się między dwoma pierścieniami płaskimi (podkładkami) ustawionymi prostopadle do osi wału. Pierścień dolny (oporowy) spoczywa w gnieździe obudowy, pierścień górny (wałowy) obraca się razem z wałem. Łożysko nie może przenosić sił promieniowych – stosuje się je zawsze w połączeniu z łożyskiem promieniowym lub mieszanym podpierającym wał bocznie.

Serie i wykonania

Serie jednokierunkowe 511xx, 512xx, 513xx, 514xx – przenoszą siłę osiową w jednym kierunku, pierścień wałowy i oporowy rozdzielone. Serie dwukierunkowe 522xx, 523xx, 524xx – przenoszą siły osiowe w obu kierunkach, środkowy pierścień wałowy między dwoma pierścieniami oporowymi. Typoszereg obejmuje otwory od 10 do 200 mm i powyżej. Wykonania otwarte i z uszczelnieniem do pracy w środowiskach zanieczyszczonych.

Jak dobrać

Podaj siłę osiową i jej kierunek – jednostronny lub dwustronny – prędkość obrotową i wymiary dostępnej przestrzeni. Łożyska oporowe mają ograniczoną prędkość graniczną niższą niż promieniowe – sprawdź czy wymagana prędkość mieści się w dopuszczalnym zakresie dla wybranego rozmiaru. Przy wysokich prędkościach stosuj łożyska skośne zamiast oporowych.

Zastosowanie

Wrzeciona pionowe i poziome maszyn obróbczych, stoły obrotowe i podziałnice, zawory i siłowniki z napędem śrubowym, dźwigniki i podnośniki śrubowe, sprzęgła oporowe i mechanizmy kątowe oraz wszelkie węzły gdzie wał przenosi duże siły osiowe wymagające dedykowanego łożyska oporowego.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego łożysko oporowe nie może przenosić sił promieniowych?

Geometria łożyska oporowego – płaskie pierścienie i kulki w płaszczyźnie prostopadłej do osi – jest zoptymalizowana do przenoszenia sił osiowych. Przy sile promieniowej kulki byłyby obciążone bocznie i zaczęłyby ślizgać się zamiast toczyć, co prowadziłoby do błyskawicznego zniszczenia bieżni. Wał musi być prowadzony promieniowo przez oddzielne łożysko promieniowe lub mieszane – łożysko oporowe jest zawsze elementem uzupełniającym, nie samodzielną podporą wału.

Jak odróżnić pierścień wałowy od oporowego?

Pierścień wałowy ma mniejszą średnicę zewnętrzną i jest oznaczony jako T (top/shaft) lub ma oznaczenie literą w numerze katalogowym. Pierścień oporowy ma większą średnicę zewnętrzną i jest oznaczony jako H (housing/washer). Przy montażu pierścień wałowy zawsze trafia na wał (obraca się), pierścień oporowy do gniazda w obudowie (stoi nieruchomo). Zamiana pierścieni miejscami niszczy łożysko natychmiast po uruchomieniu.

Jaka jest maksymalna prędkość obrotowa łożyska oporowego?

Łożyska kulkowe oporowe mają niższą prędkość graniczną niż promieniowe tej samej średnicy ze względu na geometrię kontaktu i ślizganie kulek po zewnętrznych torach. Dla łożyska 51205 (otwór 25 mm) prędkość graniczna wynosi typowo 3000–4000 obr/min dla smaru i 5000–6000 obr/min dla oleju. Przy wyższych prędkościach stosuj łożyska skośne które przenoszą siły osiowe przy znacznie wyższych prędkościach.

Czy łożysko oporowe wymaga wstępnego napięcia?

Nie – łożyska oporowe pracują pod stałym obciążeniem osiowym od konstrukcji maszyny i nie wymagają wstępnego napięcia. Przy braku obciążenia osiowego (luz osiowy) kulki ślizgają się zamiast toczyć i łożysko szybko się zużywa. Minimalne obciążenie osiowe wymagane do prawidłowej pracy wynosi typowo kilka procent nośności statycznej – sprawdź wartość minimalną w karcie katalogowej.

Jak smarować łożysko oporowe?

Łożyska oporowe smaruje się smarem litowym NLGI 2 lub olejem przekładniowym. Smar naklada się na obie bieżnie i kulki przed montażem – ilość smaru to 30–50% wolnej przestrzeni wewnętrznej. Przy smarowaniu olejem łożysko musi być zanurzone lub ciągle polewane olejem – przy zbyt małej ilości oleju lub przy smarowaniu natryskowym sprawdź czy olej dociera do bieżni pod kątem prostym do osi.

Dobór i dostawa

Obsługujemy klientów z Wrocławia, Dolnego Śląska i całej Polski. Zapraszamy do kontaktu – dobór techniczny, wycena i dostawa w krótkim terminie.

Łożyska kulkowe wzdłużne (oporowe, seria 511, 512, 513, 514) są wymienne między SKF, FAG, NSK i NTN przy identycznym oznaczeniu. Przenoszą wyłącznie siły osiowe – przy wymianie sprawdź czy łożysko jest jednostronne (51xxx) czy dwustronne (52xxx) i zachowaj ten sam typ.