Łożyska przegubowe

Budowa i działanie

Łożysko przegubowe (spherical plain bearing, Gelenklager) składa się z kulki wewnętrznej z wypukłą sferyczną powierzchnią zewnętrzną i pierścienia zewnętrznego z wklęsłą sferyczną powierzchnią wewnętrzną – kulka ślizga się po pierścieniu zewnętrznym w każdym kierunku kątowym i obraca się wokół własnej osi. Przenosi jednocześnie obciążenia promieniowe i osiowe bez konieczności idealnego ustawienia osi wałów – kąt odchylenia do ±12° przy standardowych łożyskach, do ±25° przy specjalnych. W odróżnieniu od łożysk tocznych (kulkowych, walcowych) łożysko przegubowe nie toczy się – ślizga – dlatego dopuszczalne prędkości obrotowe są znacznie niższe ale nośność przy oscylacyjnym ruchu jest bardzo wysoka.

Typy i wykonania

Łożyska przegubowe promieniowe (GE, SI, GAC) – kulka z otworem na wał lub sworzeń, pierścień zewnętrzny do osadzenia w obudowie lub w główce cięgła. Łożyska przegubowe osiowe (GX, GAX) – do przenoszenia sił osiowych przy kątowych odchyleniach. Łożyska przegubowe z kołnierzem – do montażu w obudowach kołnierzowych bez dodatkowych elementów mocujących. Powierzchnia ślizgowa: stal-stal (wymagają smarowania), stal-PTFE lub stal-brąz kompozytowy (bezsmarowe). Wykonania ze stali węglowej, stali nierdzewnej i z powłokami odpornymi na korozję.

Jak dobrać

Podaj średnicę otworu (d), zewnętrzną średnicę pierścienia (D) lub typ połączenia, obciążenie promieniowe i osiowe, kąt wymaganego odchylenia i warunki pracy. Oznaczenie łożysk przegubowych: GE 25 TXE-2LS to łożysko przegubowe, d=25 mm, bezsmarowe (PTFE), uszczelnione. Przy wymianie podaj oznaczenie z istniejącego łożyska lub wymiary d, D i szerokość B zmierzone suwmiarką.

Zastosowanie

Połączenia tłoczysk siłowników z elementami napędzanymi jako wewnętrzny element główek cięgieł, węzły zawiasowe i przegubowe maszyn przemysłowych i rolniczych, połączenia drążków kierowniczych i stabilizatorów, obroty i wahania w maszynach budowlanych i wydobywczych, mechanizmy sterowania klapami i zaworami, turbiny wiatrowe (duże łożyska przegubowe do regulacji skoku łopat) oraz wszędzie tam gdzie wymagane jest przenoszenie dużych sił przy kątowych odchyleniach bez możliwości zastosowania standardowych łożysk tocznych.

Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się łożysko przegubowe od kulkowego głębokobieżnego?

Łożysko kulkowe głębokobieżne przenosi obciążenia przez toczenie kulek po bieżniach – niskie tarcie, wysokie prędkości, ograniczony kąt odchylenia (praktycznie zero). Łożysko przegubowe przenosi obciążenia przez ślizganie kulki po bieżni – wyższe tarcie, niskie prędkości, duży kąt odchylenia (±12° do ±25°). Łożysko przegubowe stosuj przy oscylacyjnym ruchu, wahaniach i dużych kątach odchyleń. Kulkowe stosuj przy ruchu obrotowym, wysokich prędkościach i wymaganiach co do ciągłego obrotu.

Czy łożyska przegubowe bezsmarowe (PTFE) są trwalsze od smarowanych?

Nie zawsze – to zależy od aplikacji. Łożyska bezsmarowe z wykładziną PTFE lub brązem kompozytowym eliminują konieczność smarowania i są odporne na wypłukiwanie smaru w mokrych środowiskach. Jednak przy wysokich obciążeniach lub intensywnym ruchu oscylacyjnym wykładzina PTFE zużywa się szybciej niż dobrze smarowane łożysko stal-stal. Stosuj bezsmarowe gdy dostęp do smarowania jest utrudniony lub niemożliwy, smarowane gdy obciążenie jest wysokie i smarowanie można zapewnić.

Jak montować łożysko przegubowe w obudowie?

Łożysko przegubowe wciskane jest w obudowę przez pierścień zewnętrzny z pasowaniem H7/p6 lub K7/p6 zależnie od obciążenia. Stosuj tubę montażową naciskającą równomiernie na cały pierścień zewnętrzny – nie wbijaj bezpośrednio w pierścień wewnętrzny (kulkę). Przy montażu sprawdź czy kulka obraca się swobodnie po osadzeniu w obudowie – zbyt duże wciskanie deformuje pierścień zewnętrzny i zaciska kulkę. Po montażu sprawdź czy kąt odchylenia kulki mieści się w specyfikacji łożyska.

Jak smarować łożysko przegubowe z smarowniczką?

Nakręć smarownicę ręczną na smarowniczkę łożyska i podaj smar litowy NLGI 2 powoli aż do pojawienia się świeżego smaru przy uszczelnieniu – oznacza to że stary smar został wypchnięty i kanały smarowania są wypełnione. Przy smarowaniu obróć lub wychyl kulkę kilka razy aby smar równomiernie rozłożył się po całej powierzchni ślizgowej. Interwał smarowania przy normalnych warunkach co 200–500 godzin pracy lub co miesiąc przy intensywnej oscylacji.

Dobór i dostawa

Obsługujemy klientów z Wrocławia, Dolnego Śląska i całej Polski. Zapraszamy do kontaktu – dobór techniczny, wycena i dostawa w krótkim terminie.

Łożyska przegubowe SKF, INA (Schaeffler), NTN i NSK serii GE, SI, GAC są wymienne przy identycznym oznaczeniu i wymiarach d, D, B. Przy wymianie sprawdź typ powierzchni ślizgowej (stal-stal wymagająca smarowania lub stal-PTFE bezsmarowa). Podaj oznaczenie lub wymiary – dobierzemy właściwy typ.